اطلس معماری اطلسی


میدان نقش جهان

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهانمیدان نقش جهان میدان بزرگ مستطیل شکلی در شهر اصفهانِ ایران است که به‌وسیلهٔ بناهایی از دورهٔ صفوی محصور شده‌است. اگرچه نقش جهان پیشینه‌ای کهن‌تر از دوران صفوی دارد، ولی میدان نقش جهان به شکل امروزین در دوره سلطنت شاه عباس صفوی پایه‌گذاری شده‌است.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهاندر گذشته این میدان جایگاه برگزاری آیین‌های گوناگون و بازی چوگان بوده‌است که امروزه به‌صورت یک گردشگاه همگانی و جایگاهی برای برگزاری نماز جمعه و آیین‌های ملی و مذهبی درآمده‌است.میدان نقش جهان در تاریخ ۸ بهمن ۱۳۱۳ در فهرست آثار ملی ایران ثبت شد و در اردیبهشت ۱۳۵۸ جزء نخستین آثار ایرانی بود که به‌عنوان میراث جهانی یونسکو نیز به ثبت جهانی رسید.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهانبناهای تاریخی موجود در میدان نقش جهان شامل عالی‌قاپو، مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه است. علاوه بر این بناها دویست حجره دو طبقه پیرامون میدان واقع شده‌است که عموما جایگاه عرضه صنایع دستی اصفهان می‌باشند.
میدان نقش جهان، میدانی مستطیل شکل به درازای ۵۰۷ متر و پهنای ۱۵۸ متر در مرکز شهر اصفهان است.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهانجهت قرارگیری طول میدان نسبت به محور شمال-جنوب، زاویه ۱۱/۲۵ درجه و با جهت قبله زاویه‌ای دقیقاً ۱۳۵ درجه(۹۰+۴۵) می‌سازد. با توجه به وجود دو بنای مذهبی (مسجد شیخ لطف‌الله و مسجد جامع عباسی) در اضلاع جنوبی و شرقی، برگزدین چنین جهتی برای میدان معقول و دارای یک رابطه هندسی پیوسته‌است.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهانپیرامون میدان دویست حجره دو طبقه قرار دارد. افزون بر آن چهار بنای عالی‌قاپو، مسجد جامع عباسی، مسجد شیخ لطف‌الله و سردر قیصریه نیز در میانه چهار ضلع این مستطیل ساخته شده‌اند.

پیش از آن‌که شهر اصفهان به پایتختی ایران صفوی برگزیده شود در محل این میدان باغی گسترده وجود داشته‌است بنام «نقش جهان». این باغ همچنین محل استقرار ساختمان های دولتی و کاخ فرمانروایان تیموری و آق‌قویونلوها بود. در آن زمان بخش میْدانی باغ، «درب کوشک» نام داشت. این بخش در ضلع غربی میدان نقش جهان امروزی و در محل ساخت کاخ عالی قاپو قرار داشته‌است.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهاندر دوران سلجوقیان، دست کم بخشی از باغ نقش جهان بنام به میدان «کوشک» بوده‌است. دستگیری برکیارق از سوی برادرش محمود در این میدان رخ داده است.همچنین میدان کوشک، جایگاه اعدام محکومان به اعدام و برگزاری برخی از آیین های رسمی همچون جشن نوروز بوده‌است.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهاناز ابتدای سلطنت شاه عباس اول، سطح میدان در اندازه بسیار بزرگتر از میدان کوشک سابق تسطیح شده و بارها آیین چراغانی و آتش‌بازی در آن برپا شده‌است.منابع گوناگون، بنای به شکل فعلی را در دوره سلطنت شاه عباس اول و به سال ۱۰۱۱ قمری دانسته‌اند.احتمال دارد که بنای این میدان از روی نقشهٔ میدان حسن پادشاه در تبریز برداشت شده باشد.استاد محمدرضا و استاد علی‌اکبر اصفهانی، نام دو تن از معمارانی است که میدان را طرح ریزی نموده و آن را به شکل فعلی بنا نهاده‌اند. نام این دو معمار بر سردر بناهای پیرامونی میدان به چشم می‌خورد.
فکر تاریخ کرد راغب و گفت         شد در کعبه در صفاهان باز

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهانبا محاسبهٔ حروف ابجد مصراع دوم این شعر تاریخ اتمام ساخت (۱۰۴۶) به دست می‌آید. در طول دوران ساخت میدان و پس از آن در سراسر دوران صفویه، میدان زنده و فعال بوده، لیکن در دوران شاه سلیمان و شاه سلطان حسین، به تدریج از رسیدگی به میدان خودداری شده‌است. در ایام سلطنت شاه سلطان حسین، جوی‌های آب به تدریج راکد شده و آخرین درختان باقیمانده از درختانی که شاه عباس به دست خود کاشته بود، خشکیده‌اند.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهاندر دوره قاجار، این میدان نیز مانند سایر بناهای تاریخی اصفهان مورد بی‌توجهی قرار گرفت. بخش‌هایی از میدان در طول دوران آشفتگی ایران از حمله اشرف افغان تا استقرار حکومت قاجاریه، تخریب گردید. بخش‌هایی نیز از جمله عمارت نقاره‌خانه در دوره قاجار از میان رفت. از زمان حکومت رضا شاه تا امروز، کار مرمت و بازسازی این ابنیه بطور مداوم ادامه دارد.

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهان

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهان

میدان نقش جهان,میدان امام اصفهان

مطالب مرتبط::

میدان ایتالیا
مجموعه امیرچخماق یزد
ميدان‌ كاخ‌ سن پترزبورگ
میدان‌ کاخ‌ سن پترزبورگ
نوشته شده دردوشنبه,۲ام خرداد, ۱۳۹۰ توسط | ˜ ۵ نظر »
موضوع: میدان | برچسب:

۵ نظر, نظر یا پینگ

  1. m

    1

    مطالب سایتتون خیلی خوب هستش.امیدوارم موفق باشید

    ۰۲ خرداد
  2. ناشناس

    2

    واقعا عالی بود دمت گرم .
    اگه درباره قزوین داری برام بفرست .

    ۰۲ خرداد
  3. kian

    3

    سلام
    خسته نباشید خیلی خوشم اومد واقعا جالب بود
    ببخشید در رابطه با پایانامم ی سری اطلاعات میخوام اگه میشه راهنماییم کنید
    ممنون میشم

    ۰۲ خرداد
  4. حسن ابوالقاسمی

    4

    موضوعش چیه؟

    ۰۲ خرداد
  5. 17

    5

    awli bood mr30
    b webam sar bzanid khshhal misham

    ۰۲ خرداد

گذاشتن نظر در “میدان نقش جهان”